चेतना अनलाइन
घोराही, १ चैत । घोराही उपमहानगरपालिकाकी उपमेयर तथा न्यायिक समिति प्रमुख हुमाकुमारी डिसीले समाजमा न्याय स्थापना गर्न र कानुनी शासनलाई प्रभावकारी बनाउन विद्यार्थीहरूमा कानुनी सचेतना अत्यन्त आवश्यक भएको बताउनुभएको छ ।
उपमहानगरपालिकाको न्यायिक समितिले विभिन्न विद्यालयहरूमा सञ्चालन गर्दै आएको कानुनी सचेतना अभियान अन्तर्गत घोराही उपमहानगरपालिका वडा नम्बर २ रामपुरस्थित गंगा माध्यमिक विद्यालयमा आयोजित कार्यक्रममा बोल्दै उपमेयर डिसीले युवापुस्तालाई सानैदेखि कानुनको जानकारी दिन सके समाजमा हुने विभिन्न प्रकारका विवाद र अन्याय कम गर्न सकिने बताउनुभयो ।
उहाँले विद्यार्थीहरू भविष्यका जिम्मेवार नागरिक भएकाले उनीहरूलाई अधिकारसँगै कर्तव्यबारे पनि जानकारी हुनुपर्नेमा जोड दिनुभयो । “कानुनको प्रभावकारी कार्यान्वयनका लागि सबैभन्दा पहिले सचेतना आवश्यक छ । जब नागरिकहरू आफ्ना अधिकार र कर्तव्यबारे जानकार हुन्छन्, तब मात्रै न्यायको सही प्रयोग हुन सक्छ,” उहाँले भन्नुभयो ।
उपमेयर डिसीले न्यायिक समितिले स्थानीय तहमा हुने साना–ठूला विवादलाई सहज रूपमा समाधान गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेको बताउँदै अन्यायमा परेका नागरिकलाई न्याय दिलाउन समिति प्रतिबद्ध रहेको स्पष्ट पार्नुभयो । उहाँले विद्यार्थीहरूले घरपरिवार र समाजमा देखिने अन्यायका घटनाबारे पनि सचेत हुनुपर्ने र कानुनी उपायबारे जानकारी राख्नुपर्ने बताउनुभयो । “आजका विद्यार्थीहरू भोलिका नेतृत्वकर्ता हुन् । त्यसैले उनीहरूलाई कानुनी ज्ञान दिनु भनेको भविष्यको सभ्य र न्यायपूर्ण समाज निर्माण गर्नु हो,” उहाँले थप्नुभयो ।
कार्यक्रममा घोराही उपमहानगरपालिकाका कानुनी सल्लाहकार भूपबहादुर केसीले समाजमा धेरैजसो विवाद अज्ञानताका कारण उत्पन्न हुने गरेको उल्लेख गर्दै कानुनबारे सामान्य जानकारी भएमा धेरै समस्या सुरुमै समाधान गर्न सकिने बताउनुभयो । उहाँले विद्यालय स्तरमै कानुनी शिक्षा र सचेतनाका कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सके विद्यार्थीहरू जिम्मेवार नागरिक बन्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।
केसीले कानुन सबैका लागि समान हुने भएकाले कसैले पनि कानुनभन्दा माथि रहन नसक्ने बताउँदै नागरिकहरूले कानुनको सम्मान गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो । “कानुनले अधिकार मात्र होइन, जिम्मेवारी पनि दिन्छ । अधिकारको प्रयोग गर्दा कर्तव्यको पनि ख्याल गर्नुपर्छ,” उहाँले भन्नुभयो ।
घोराही उपमहानगरपालिकाको कानुन मामिला शाखा प्रमुख प्रतला देवकोटाले न्यायिक समितिले स्थानीय तहमा आउने विभिन्न प्रकारका उजुरीहरूको अध्ययन गरी समाधान गर्दै आएको जानकारी दिनुभयो । उहाँले घरेलु विवाद, जग्गा सम्बन्धी साना विवाद, लेनदेनका समस्या लगायतका विषयहरूमा न्यायिक समितिले मध्यस्थता र कानुनी प्रक्रिया मार्फत समाधान गर्ने प्रयास गरिरहेको बताउनुभयो ।
देवकोटाले विद्यार्थीहरूलाई कानुनको आधारभूत ज्ञान दिन सके उनीहरू गलत कामबाट टाढा रहने र समाजमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्षम हुने बताउनुभयो । “कानुनी सचेतना भनेको केवल अपराधबारे जानकारी मात्र होइन, आफ्नो अधिकार र कर्तव्य बुझ्ने प्रक्रिया पनि हो,” उहाँले भन्नुभयो ।
कार्यक्रममा गंगा माध्यमिक विद्यालयका निमित्त प्रधानाध्यापक एमबी केसीले विद्यालयमा आयोजना गरिएको यस्तो कार्यक्रमले विद्यार्थीहरूलाई व्यवहारिक ज्ञान प्रदान गरेको बताउनुभयो । उहाँले विद्यालयमा पढाइने पाठ्यक्रमसँगै जीवनोपयोगी ज्ञान दिन यस्ता कार्यक्रम अत्यन्त उपयोगी हुने धारणा व्यक्त गर्नुभयो ।
“विद्यार्थीहरूले किताबमा मात्र होइन, व्यवहारिक जीवनमा पनि उपयोगी हुने ज्ञान पाउनुपर्छ । कानुनी सचेतनाले उनीहरूलाई जिम्मेवार र अनुशासित नागरिक बन्न मद्दत गर्छ,” केसीले भन्नुभयो ।
विद्यालयका शिक्षक प्रतिनिधि खोपीराम पाण्डेयले कानुनबारे ज्ञान भएमा विद्यार्थीहरूले समाजमा हुने गलत गतिविधि पहिचान गर्न सक्ने बताउनुभयो । उहाँले सानै उमेरदेखि नै सचेतना बढाउन सके भविष्यमा अपराध र सामाजिक विकृति न्यूनीकरण गर्न ठूलो सहयोग पुग्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।
कार्यक्रममा विद्यालयका शिक्षक तथा विद्यार्थीहरूको उल्लेख्य सहभागिता रहेको थियो । सहभागी विद्यार्थीहरूले पनि कानुन सम्बन्धी विभिन्न जिज्ञासा राखेका थिए भने कार्यक्रममा उपस्थित वक्ताहरूले ती जिज्ञासाहरूको उत्तर दिँदै विद्यार्थीहरूलाई कानुनको आधारभूत जानकारी प्रदान गरेका थिए ।
घोराही उपमहानगरपालिकाको न्यायिक समितिले आगामी दिनमा पनि विभिन्न विद्यालय तथा समुदायमा यस्ता सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै जाने जनाएको छ । यस्ता कार्यक्रमले विद्यार्थीहरूमा कानुनी ज्ञान विस्तार हुनुका साथै समाजमा न्याय, अनुशासन र जिम्मेवारीको भावना विकास गर्न सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ ।
