पाण्डव शर्मा
प्रतीक्षासँगको दोस्रो भेटपछि पवन कताकता रोमाञ्चित भएको थियो । दिनभरि सामान्य काममा व्यस्त रहे पनि उसको मन भने पटकपटक त्यही साँझतिर फर्किरहेको थियो । प्रतीक्षासँग बिताएका क्षणहरू उसको स्मृतिमा यसरी बसेका थिए, मानौँ भर्खरै मात्र ऊ कफीको कप समातेर प्रतीक्षाको सामुन्ने बसेको हो । प्रतीक्षाको हाँसो, बोल्ने शैली, कुरा गर्दा आँखामा देखिने चमक र कुनै सामान्य विषयलाई पनि रमाइलो बनाइदिने उनको बानी पवनको मनमा बारम्बार आइरहन्थे ।
त्यो साँझ घर फर्किएपछि पनि पवनको मन शान्त हुन सकेको थिएन । उसले आफूलाई सामान्य राख्ने प्रयास गरेको थियो । परिवारसँग कुरा गर्यो, घरका काममा हात बटायो र दिनभरिका अरू घटनाबारे पनि सोच्यो । तर जतिसुकै अरू कुरामा मन लगाउन खोजे पनि प्रतीक्षाको सम्झना कतै न कतैबाट आइपुग्थ्यो ।
रात पर्यो । घरका सबै जना आआफ्नो काम सकेर सुत्ने तयारीमा लागे । पवन पनि ओछ्यानमा पल्टियो । कोठामा शान्ति थियो । बाहिरबाट कहिलेकाहीँ गाडी गुडेको आवाज सुनिन्थ्यो । झ्यालबाट छिरेको हल्का हावाले पर्दा चलाइरहेको थियो । तर पवनको मनमा भने अनेक प्रश्नहरूको आवतजावत चलिरहेको थियो ।
उसले आँखा बन्द गर्यो ।
आँखा बन्द गर्नासाथ प्रतीक्षाको हँसिलो अनुहार सम्झनामा आयो । उनी कफीको कप समातेर कुरा गरिरहेकी थिइन् । कहिलेकाहीँ हाँस्दा उनको अनुहारमा देखिने चमक पवनले स्पष्ट देखिरहेको थियो । उनी केही बोल्दा पवन उनको कुरा सुन्दै मुस्कुराइरहेको थियो । त्यो दृश्य सम्झँदा उसको ओठमा अनायासै मुस्कान आयो ।
तर त्यो मुस्कानसँगै अर्को प्रश्न पनि उठ्यो ।
प्रतीक्षाले पनि आजको भेटलाई मेरो जस्तै सम्झिरहेकी होलिन् त ?
पवनलाई यसको उत्तर थाहा थिएन । उसले प्रतीक्षाको व्यवहारलाई सम्झियो । उनी खुलेर बोलेकी थिइन् । हाँसेकी थिइन् । आफ्ना कुरा सुनाएकी थिइन् र पवनका कुरा पनि ध्यान दिएर सुनेकी थिइन् । उनको व्यवहारमा आत्मीयता थियो । तर आत्मीयता हुनु र मनमा विशेष आकर्षण हुनु एउटै कुरा होइन भन्ने कुरा पवनले राम्ररी बुझेको थियो ।
मान्छेले कहिलेकाहीँ सामान्य मित्रतामा पनि ठूलो आत्मीयता अनुभव गर्छ । कसैसँग कुरा गर्दा मन हलुका हुन्छ, समय बितेको पत्तै हुँदैन र फेरि भेट्न मन लाग्छ । तर त्यही अनुभूतिलाई प्रेमको नाम दिन मिल्छ कि मिल्दैन भन्ने कुरा त्यति सजिलो हुँदैन ।
पवन विवाहित थियो । प्रतीक्षा पनि विवाहित थिइन् । दुवैका आफ्नै परिवार थिए । आफ्ना जिम्मेवारी थिए । उनीहरूको जीवनमा अरू मानिसका भावना, विश्वास र अपेक्षाहरू पनि जोडिएका थिए । त्यसैले पवन आफ्नो मनमा उठेका सबै भावनालाई मनलाग्दी अर्थ दिन चाहँदैनथ्यो ।
तर मनलाई बुझाउनु र मनले मान्नु फरक कुरा रहेछ ।
उसले एकपटक मोबाइल उठायो । प्रतीक्षाको नम्बर खोल्यो । केही बेर स्क्रिन हेरिरह्यो । सन्देश लेख्ने सोच आयो, तर के लेख्ने भन्ने कुरा आएन । ‘आज रमाइलो भयो’ भनेर लेखिसकेको कुरा फेरि किन लेख्नु ? ‘तपाईंलाई सम्झिरहेको छु’ भन्नु पनि उसलाई उचित लागेन । त्यस्तो कुरा प्रतीक्षाले कसरी लिने हुन् भन्ने उसलाई थाहा थिएन ।
अन्ततः उसले मोबाइल राख्यो ।
‘भोलि बिहान सबै सामान्य हुन्छ,’ उसले मनमनै भन्यो ।
तर बिहानसम्म पनि त्यो साँझको सम्झना हराउनेवाला थिएन ।
पवनले करवट फेर्यो । निदाउने प्रयास गर्यो । कहिले प्रतीक्षासँग फेरि भेट भएको कल्पना गर्न थाल्यो, कहिले आफूलाई सम्झाउन खोज्यो कि जीवनमा सबै सम्बन्धलाई कुनै नाम दिन आवश्यक हुँदैन । उसले प्रतीक्षासँग अर्को भेटको कल्पना गर्यो । फेरि आफैँलाई प्रश्न गर्यो—के अर्को भेट सम्भव होला ? भेट्ने प्रस्ताव गर्दा प्रतीक्षाले स्वीकार गर्लिन् कि अस्वीकार ?
यदि उनले अस्वीकार गरिन् भने ?
त्यो सोचले पवनको मनमा अनौठो खालीपन पैदा गर्यो । जबकि अर्को भेटको प्रस्ताव उसले गरेकै थिएन । अस्वीकार पनि भएकै थिएन । तैपनि मनले सम्भावित घटनाहरूको कथा आफैँ लेख्न थालेको थियो ।
उसले अन्तिमपटक प्रतीक्षाको हाँसो सम्झियो । त्यसपछि कहिले निदायो, उसलाई पत्तै भएन ।
तेस्रो भेटको चाहना
अर्को दिन पवन बिहान उठ्यो । नित्यकर्म सकेर आफ्नो नियमित काममा लाग्यो । बाहिरबाट हेर्दा ऊ अरू दिनजस्तै सामान्य थियो । तर मनको एउटा कुनामा प्रतीक्षासँग फेरि भेट्ने चाहना पलाइरहेको थियो ।
दिनभरि काम गर्दा पनि उसले अवसर खोजिरहेको थियो । कहिले लाग्थ्यो, प्रतीक्षालाई सन्देश पठाएर सहज रूपमा भेट्ने कुरा राखूँ । कहिले लाग्थ्यो, पहिले उनको व्यस्तता बुझ्नुपर्छ । कतै उनी आफूलाई भेट्न चाहँदिनन् कि ? कतै अघिल्लो भेटलाई सामान्य मित्रताका रूपमा मात्र लिएकी त छैनन् ?
पवनको मनमा प्रश्नहरू थिए, उत्तर थिएनन् ।
दिउँसो केही समय फुर्सद मिल्दा उसले मोबाइल निकाल्यो । प्रतीक्षाको नम्बर उसको मोबाइलमा सुरक्षित थियो । नाम देख्नेबित्तिकै उसलाई फेरि त्यही कफी पसलको दृश्य सम्झना आयो । उसले कल गर्ने सोच बनायो, तर औँला कलको चिह्नमा पुगेर रोकियो ।
‘अहिले फोन गर्दा उनी व्यस्त भइन् भने ?’
उसले मोबाइल राख्यो ।
केही मिनेटपछि फेरि निकाल्यो ।
‘फोन उठाइनन् भने फेरि फोन गर्नु उचित होला कि नहोला ?’
उसलाई आफ्नै व्यवहार देखेर हाँसो उठ्यो । सामान्य कुराका लागि पनि उसले यति धेरै सोचिरहेको थियो । अरू कसैलाई भेट्न बोलाउँदा उसले यति लामो तयारी कहिल्यै गरेको थिएन । तर प्रतीक्षाको कुरा आउँदा उसको मनले हरेक सानो सम्भावनालाई ठूलो बनाइरहेको थियो ।
अन्ततः उसले आफूलाई सम्हाल्यो ।
‘भेट्ने कुरा राख्नुमा के गलत छ र ? भेट्न मन छैन भने उहाँले भन्नुहुन्छ ।’
यति सोचेर उसले फोन लगायो ।
पहिलो घण्टी बज्यो ।
पवनले मोबाइल कानमा राखिरह्यो ।
दोस्रो घण्टी पूरा हुन नपाउँदै उताबाट आवाज आयो ।
‘हेलो ।’
प्रतीक्षाको आवाज सुन्नासाथ पवनको मनमा हल्का उत्साह जाग्यो ।
‘प्रतीक्षा, म पवन बोलेको ।’
उताबाट तुरुन्तै जवाफ आयो, ‘के तपाईंको नम्बर मसँग छैन होला र ? फेरि परिचय दिनुपर्छ र ?’
प्रतीक्षाको स्वरमा ठट्टा थियो । पवन एकछिन हाँस्यो ।
‘त्यसो भए त तपाईंले मेरो नम्बर सुरक्षित राख्नुभएको रहेछ ।’
‘नम्बर सुरक्षित राख्नु र नम्बरबाट आउने मान्छेको कुरा सुन्नु फरक कुरा हो नि,’ प्रतीक्षाले हाँस्दै भनिन् ।
‘त्यसो भए मेरो कुरा सुन्ने इच्छा छ कि छैन भनेर पनि सोध्नुपर्ने भयो ।’
‘भनिसक्नुभयो त । अब के भन्नुहुन्छ, सुनौँ न ।’
प्रतीक्षाको सहज जवाफले पवनको मनमा उत्साह थपियो । फोन गर्नुअघि मनमा उठेका धेरै शङ्का एकाएक हलुका भए । कम्तीमा उनी उनीसँग कुरा गर्न तयार थिइन् ।
‘आजभोलि कस्तो छ ?’ पवनले सोध्यो ।
‘ठिकै छ । तपाईंको नि ?’
‘मेरो पनि ठिकै छ । अघिल्लो दिनको भेट रमाइलो लागेको थियो । फेरि समय मिल्यो भने भेटौँ भन्ने लागेको थियो ।’
फोनको अर्को छेउ केही क्षण शान्त भयो । पवनको मनमा फेरि सानो कौतूहल उठ्यो । कतै उसले हतारमा प्रस्ताव राख्यो कि ? तर प्रतीक्षाले धेरै बेर नलगाई जवाफ दिइन् ।
‘हुन्छ नि । भेटौँला ।’
पवनको अनुहारमा मुस्कान फैलियो ।
‘कहाँ भेट्ने त ? फेरि त्यही कफी पसलमा जाऊँ ?’
‘त्यहाँ पनि जान सकिन्छ,’ प्रतीक्षाले भनिन्, ‘तर आज तपाईं मेरो घरमा आउनु न ।’
पवन केही क्षण मौन रह्यो ।
‘तपाईंको घरमा ?’ उसले फेरि सोध्यो ।
‘हो नि । आज घरमा कोही छैनन् । म एक्लै छु । तपाईंलाई फुर्सद छ भने आउनुहोस् । आरामले कुरा गरौँला ।’
प्रतीक्षाले सामान्य रूपमा भनेकी थिइन् । उनको आवाजमा कुनै विशेष आग्रह थियो कि थिएन, पवनले ठम्याउन सकेन । तर ती शब्द सुन्नासाथ उसको मनमा उत्साहसँगै अनौठो सङ्कोच पनि पैदा भयो ।
घरमा भेट्ने कुरा उसले कल्पना गरेको थिएन ।
कफी पसलमा भेट्नु र कसैको निजी घरमा जानु फरक कुरा थियो । सार्वजनिक ठाउँमा भेट्दा कुराकानी सामान्य रूपमा चल्थ्यो । वरिपरि मानिस हुन्थे । भेटको एउटा स्वाभाविक सीमा हुन्थ्यो । तर घरमा, त्यो पनि प्रतीक्षा एक्लै भएको बेला, भेट्नुको अर्थ के होला ?
प्रतीक्षाले अर्को कुरा भनिन् ।
‘के भयो ? आउन मिल्दैन ?’
पवन झस्कियो ।
‘मिल्छ नि । किन नमिल्नु ? म समय मिलाएर आउँछु ।’
‘त्यसो भए बेलुकी आउनुहोस् ।’
‘कति बजे आउँदा हुन्छ ?’
‘आठ बजेतिर आउनुहोस् न ।’
‘हुन्छ ।’
फोन राखेपछि पवन केही बेर मोबाइल हातमै लिएर बसिरह्यो ।
उसले प्रतीक्षासँग भेट्ने चाहना राखेको थियो । भेट्ने प्रस्ताव स्वीकार हुँदा ऊ खुसी पनि भएको थियो । तर प्रस्ताव स्वीकार हुनु र भेट्ने ठाउँ आफ्नै घर हुनुबीचको फरकले उसको मनमा अनेक प्रश्न उठाइदिएको थियो ।
प्रतीक्षाले घरमा बोलाउनुको अर्थ के होला ?
सायद उनलाई बाहिर निस्कन सहज थिएन । सायद घरमा शान्त वातावरण भएकाले कुरा गर्न सजिलो लाग्यो । सायद उनी पवनलाई राम्रो साथी मान्थिन् र घरमा बोलाउनु सामान्य कुरा थियो । अथवा उनको मनमा पनि पवनप्रति कुनै विशेष आत्मीयता थियो ?
पवनले कुनै एउटा निष्कर्ष निकाल्न सकेन ।
उसलाई प्रतीक्षाको व्यवहारमा विश्वास थियो । तर विश्वास हुनुको अर्थ आफूले चाहेको अर्थ लगाउनु होइन भन्ने कुरा पनि उसले बुझेको थियो । प्रतीक्षाको निमन्त्रणालाई उसले निमन्त्रणाकै रूपमा लिनुपर्थ्यो, कुनै गोप्य सङ्केतका रूपमा होइन ।
तैपनि मनले प्रश्न गर्न छाडेन ।
मनभित्रको दोधार
फोन राखेपछि पवन आफ्नो काममा फर्कियो । तर अब उसको मनमा बेलुकी आठ बजेको समय घुमिरहेको थियो ।
घडी हेर्दा समय ढिलो बितिरहेको जस्तो लाग्थ्यो । ऊ आफैँलाई व्यस्त राख्न खोज्थ्यो, तर बीचबीचमा प्रतीक्षाको घरको कल्पना आइहाल्थ्यो । त्यहाँ कस्तो वातावरण होला ? उनी कसरी भेट्लिन् ? के कुरा गर्लिन् ? उनीहरू कति बेर बस्लान् ?
यी प्रश्नसँगै अर्को गम्भीर प्रश्न पनि उठिरहेको थियो ।
म विवाहित मान्छे हुँ । प्रतीक्षा पनि विवाहित हुन् । उनको घरमा एक्लै भएको बेला जानु उचित हुन्छ कि हुँदैन ?
उसले आफूलाई धेरैपटक यही प्रश्न गर्यो ।
कसैसँग आत्मीय रूपमा कुरा गर्नु गलत होइन । पुरुष र महिलाबीच मित्रता हुन सक्छ । उनीहरू एकअर्काको कुरा सुन्न सक्छन्, जीवनका अनुभव बाँड्न सक्छन् र एकअर्कालाई सम्मान गर्न सक्छन् । विवाह भएपछि संसारका अरू सबै सम्बन्ध समाप्त हुँदैनन् । मानिसलाई साथी चाहिन्छ, कुरा गर्ने मान्छे चाहिन्छ र कहिलेकाहीँ मन हलुका पार्ने अवसर पनि चाहिन्छ ।
तर सम्बन्धको मर्यादा पनि त हुन्छ ।
प्रतीक्षाको परिवारले यो भेटबारे थाहा पाए भने कसरी बुझ्ला ? पवनकी श्रीमतीले थाहा पाइन् भने के सोच्लिन् ? उनले आफ्नो श्रीमान् अर्को विवाहित महिलाको घरमा साँझ एक्लै भेट्न गएको सुन्दा मनमा प्रश्न उठ्नु स्वाभाविक थिएन र ?
पवनले आफ्नी श्रीमतीको अनुहार सम्झियो ।
घरमा उनीसँग दिनहुँका कुरा गर्ने, सुखदुःख बाँड्ने र जीवनका जिम्मेवारी पूरा गर्ने आफ्नै साथी थिइन् । उनीहरूबीच पनि आफ्ना सम्झना, असहमति र आत्मीयता थिए । त्यस्तो अवस्थामा अर्को महिलासँगको भेटलाई लिएर आफूले कस्तो सीमा कायम गर्नुपर्छ भन्ने कुरा पवनका लागि महत्त्वपूर्ण थियो ।
उसले प्रतीक्षालाई दोष दिन चाहेन । प्रतीक्षाले सहज रूपमा निमन्त्रणा दिएकी थिइन् । उनले त्यसको कुनै विशेष अर्थ लगाउनुपर्छ भनेर भनेकी थिइनन् । प्रश्न पवनको आफ्नै मनमा थियो । उसको आकर्षणले सामान्य निमन्त्रणालाई असामान्य बनाइरहेको त थिएन ?
उसले सोच्यो, ‘म त्यहाँ जान्छु भने पनि साथीका रूपमा जानुपर्छ । कुनै अपेक्षा बोकेर जानु हुँदैन । प्रतीक्षाले मलाई विश्वास गरेर बोलाएकी हुन सक्छिन् । त्यो विश्वासको सम्मान गर्नु मेरो जिम्मेवारी हो ।’
यति सोच्दा मन केही शान्त भयो ।
तर त्यसपछि अर्को विचार आयो ।
‘यदि म नगएँ भने ? उनले मलाई अस्वीकार गरेको ठान्लिन् कि ? मैले उनको निमन्त्रणालाई गलत अर्थ लगाएको जस्तो त हुँदैन ?’
पवन फेरि दोधारमा पर्यो ।
जाने निर्णय गर्दा पनि प्रश्न, नजाने सोच्दा पनि प्रश्न ।
उसलाई लाग्यो, कहिलेकाहीँ मान्छेले बाहिरी संसारसँगभन्दा आफ्नै मनसँग बढी बहस गर्नुपर्छ । बाहिरको मान्छेले एउटा सामान्य कुरा भनेको हुन्छ, तर मनले त्यसमा अनेक अर्थ थपिदिन्छ । अनि त्यही अर्थहरूको भीडमा मानिस आफैँ अलमलिन्छ ।
पवनले अन्ततः आफू जाने निर्णय गर्यो । तर उसले मनमनै एउटा कुरा स्पष्ट गर्यो—त्यो भेटलाई ऊ मर्यादित र सहज राख्नेछ । प्रतीक्षाको सम्मान गर्नेछ, आफ्नै परिवारको विश्वासलाई पनि सम्झिरहनेछ । कुनै क्षणको आकर्षणलाई जीवनको जिम्मेवारीभन्दा माथि राख्नेछैन ।
निर्णय गरेपछि उसले घडी हेर्यो ।
अझै धेरै समय बाँकी थियो ।
तर त्यो दिन समय उसले चाहेअनुसार चलिरहेको थिएन ।
रातको आठ बजे
साँझ ढल्दै गयो । घोराहीका सडकमा बत्तीहरू बल्न थाले । पसलहरूमा चहलपहल थियो । कतै मानिसहरू घर फर्किरहेका थिए, कतै साथीभाइ भेटिरहेका थिए । पवनले आफ्नो नियमित काम सकेर घरमा आवश्यक कुरा मिलायो । बाहिर निस्कनुअघि उसले आफूलाई ऐनामा हेर्यो ।
कपडा मिलायो । कपाल हातले मिलायो । अनि आफैँलाई देखेर मुस्कुरायो ।
‘कहाँ जान लागेको छु र यति धेरै तयारी गर्न ?’
तर मनले आफ्नो कुरा मानिरहेको थिएन ।
प्रतीक्षाको घरतर्फ लाग्दा पवनको मनमा फेरि उत्साह र सङ्कोच दुवै थिए । सडकमा हिँड्दै गर्दा उसले भेटका सम्भावित संवादहरू मनमनै दोहोर्यायो । के कुरा गर्ने ? परिवारबारे सोध्ने कि अघिल्लो भेटकै कुरा गर्ने ? प्रतीक्षाले किन घरमा बोलाइन् भनेर सोध्नु ठीक होला कि नहोला ?
ऊ यिनै कुरामा अल्झिँदै प्रतीक्षाको घरनजिक पुग्यो ।
रातको आठ बजेको थियो ।
उसले गेटबाहिर उभिएर एकछिन घरतिर हेर्यो । बाहिरको वातावरण शान्त थियो । घरभित्र बत्ती बलिरहेको थियो । उसले एकपटक गहिरो सास फेर्यो र घण्टी थिच्यो ।
केही क्षणपछि भित्रबाट पाइला चलेको आवाज आयो ।
गेट खुल्यो ।
प्रतीक्षा सामुन्ने उभिएकी थिइन् ।
त्यो क्षण पवन केही बेर चुप रह्यो ।
प्रतीक्षाले रातो साडी लगाएकी थिइन् । साडीको रङ उनको अनुहारको उज्यालोसँग मिलेर निकै सुहाएको थियो । उनले लगाएको ब्लाउज पनि साडीसँग राम्रोसँग मेल खाएको थियो । साडीको किनारले उनको व्यक्तित्वलाई शालीन र आकर्षक बनाएको थियो । उनी सामान्य रूपमा सजिएकी थिइन्, तर उनको उपस्थितिमा एउटा छुट्टै चमक थियो ।
उनका आँखा गाजलले सजिएका थिए । ती आँखामा कालो गाजलको रेखा स्पष्ट देखिन्थ्यो । उनी मुस्कुराउँदा आँखाको कुनामा हल्का रेखा बन्थ्यो, जसले उनको हाँसोलाई अझ आत्मीय बनाउँथ्यो । उनको अनुहारमा बनावटी गम्भीरता थिएन । ओठमा हल्का मुस्कान थियो, मानौँ उनी पवनको आगमनलाई सहज रूपमा स्वीकार गरिरहेकी थिइन् ।
उनको कपाल मिलाएर राखिएको थियो । निधार, आँखा र मुस्कानबीच एउटा स्वाभाविक सन्तुलन देखिन्थ्यो । रातो साडीमा उनको व्यक्तित्वमा न्यानोपन र आकर्षण दुवै मिसिएका थिए । उनी धेरै गहना लगाएर सजिएकी थिइनन्, तर उनको सरल सजावटले नै उनलाई सुन्दर देखाइरहेको थियो ।
पवनले उनलाई देखेर एकछिन आफूलाई सम्हाल्नुपर्यो ।
उसले धेरै कुरा भन्न चाहेको थियो, तर मुखबाट निस्कियो केवल एउटा सामान्य वाक्य ।
‘नमस्कार, प्रतीक्षा ।’
प्रतीक्षाले हाँस्दै भनिन्, ‘नमस्कार । आउनुहोस् न, बाहिरै किन उभिनुभएको ?’
पवन गेटभित्र पस्यो ।
‘तपाईं त आज निकै राम्री देखिनुभएको छ,’ उसले सहज रूपमा भन्यो ।
प्रतीक्षा एकछिन मुस्कुराइन् ।
‘त्यसो भए आजको भेटका लागि तयारी गरेको फाइदा भएछ ।’
‘तपाईं सधैँ यस्तै सजिनुहुन्छ कि आज विशेष दिन हो ?’
‘त्यो त तपाईंले नै अनुमान गर्नुस्,’ प्रतीक्षाले ठट्टा गरिन् ।
पवन हाँस्यो । तर उनको जवाफले उसको मनमा फेरि हल्का कौतूहल थपियो । उनले मजाक गरेकी थिइन् कि पवनलाई जिस्क्याउन खोजेकी थिइन्, उसले बुझ्न सकेन ।
प्रतीक्षाले ढोका बन्द गरिन् र पवनलाई भित्र बोलाइन् ।
घर सफा र व्यवस्थित थियो । बैठककोठामा मधुरो बत्ती बलिरहेको थियो । पर्दा मिलाएर लगाइएको थियो । एउटा कुनामा सजावटी फूल राखिएको थियो । कोठामा हल्का सुगन्ध थियो । बाहिरको सडकको आवाज भित्र धेरै सुनिँदैनथ्यो ।
पवन सोफामा बस्यो ।
प्रतीक्षाले पानी ल्याएर टेबलमा राखिन् ।
‘लिनुहोस्, पहिले पानी पिउनुहोस् ।’
‘धन्यवाद ।’
पवनले पानी पियो । त्यसपछि कोठा वरपर हेर्दै भन्यो, ‘घर त निकै राम्रोसँग मिलाएर राख्नुभएको रहेछ ।’
‘घर त मिलाउनैपर्यो नि । नत्र आफैँलाई असहज हुन्छ ।’
‘त्यो त हो ।’
केही क्षण उनीहरू सामान्य कुराकानीमा व्यस्त भए । पवनको मनमा सुरुमा रहेको अप्ठ्यारोपन बिस्तारै कम हुँदै गयो । प्रतीक्षाले सहज रूपमा कुरा गरिरहेकी थिइन् । उनको व्यवहारमा कुनै असामान्यता थिएन । पवनलाई पनि आफूले अनावश्यक रूपमा धेरै सोचिरहेको रहेछु भन्ने लाग्यो ।
तर उनको रातो साडी, हाँसो र आँखाको चमक भने पवनको ध्यानबाट हटिरहेका थिएनन् ।
एउटा अनपेक्षित प्रश्न
केही बेरको कुराकानीपछि प्रतीक्षाले सोधिन्, ‘पवन, एउटा कुरा सोधूँ ?’
‘सोध्नुहोस् न ।’
‘तपाईं अल्कोहल पिउनुहुन्छ ?’
प्रश्न सामान्य थियो । तर पवनका लागि त्यो क्षण सामान्य रहेन ।
उसले प्रतीक्षाको अनुहारतिर हेर्यो । उनले यो प्रश्न किन गरिन् ? के उनी उसको बानी बुझ्न चाहन्थिन् ? के आजको भेटमा पिउने कुरा पनि थियो ? अथवा उनी सामान्य जिज्ञासाले सोधिरहेकी थिइन् ?
पवनको मनमा एकैपटक धेरै कुरा आए ।
यदि उसले ‘पिउँदिनँ’ भन्यो भने त्यो पूर्ण सत्य हुने थिएन । कहिलेकाहीँ सामाजिक जमघटमा उसले पिउने गरेको थियो । तर नियमित रूपमा पिउने बानी पनि थिएन । ‘पिउँछु’ भन्यो भने प्रतीक्षाले आफूलाई धेरै पिउने मान्छे ठान्लिन् कि ? उसले आफ्नो बानीबारे कति स्पष्ट बताउनु ठीक होला ?
केही क्षणको मौनतापछि उसले भन्यो, ‘धेरै त पिउँदिनँ । कहिलेकाहीँ साथीभाइसँग सामाजिक जमघटमा मात्रै हो ।’
प्रतीक्षाले टाउको हल्लाइन् ।
‘त्यसो भए तपाईं नियमित पिउने मान्छे होइन रहेछ ।’
‘होइन । तपाईं चाहिँ पिउनुहुन्छ ?’
प्रतीक्षाले सहज रूपमा भनिन्, ‘म पनि कहिलेकाहीँ पिउँछु ।’
पवनको मनमा हल्का राहत आयो । उसलाई थाहा थिएन, त्यो राहत किन आयो । सायद आफूले दिएको उत्तरका कारण प्रतीक्षाले गलत धारणा बनाइनन् भन्ने लागेर होला । अथवा उनीहरूबीच एउटा व्यक्तिगत कुरा सहज रूपमा बाँडियो भन्ने अनुभूति भएर होला ।
प्रतीक्षा उठिन् ।
‘त्यसो भए आज थोरै पिउने हो ?’
पवनले उनको अनुहारतिर हेर्यो ।
‘आज ?’
‘हो नि । घरमा छु । तपाईं आउनुभएको छ । कुरा गर्दै बसौँला ।’
पवनको मनमा फेरि हल्का अन्योल आयो । उसले प्रतीक्षाको निमन्त्रणालाई सामान्य रूपमा लिन खोज्यो । उनीहरू दुवै वयस्क थिए । तर घरको शान्त वातावरण, साँझको समय र एकान्तले उसलाई आफ्नै सीमाबारे सचेत बनाइरहेको थियो ।
‘तपाईंलाई सहज हुन्छ भने मात्रै,’ पवनले भन्यो ।
‘मलाई सहज नभए तपाईंलाई बोलाउँथेँ र ?’ प्रतीक्षाले मुस्कुराउँदै जवाफ दिइन् ।
त्यो वाक्यमा ठट्टा थियो । पवन पनि हाँस्यो ।
प्रतीक्षा कोठाको एउटा दराजतिर गइन् । केही बेरपछि एउटा बोतल निकालेर फर्किइन् । त्यसपछि टेबलमा गिलास राखिन् र आफ्नो रुचिअनुसार थोरै पेय तयार पारिन् । पवनका लागि पनि गिलास राखियो ।
पवनले गिलासतिर हेर्यो । प्रतीक्षाले पेय तयार पारिरहेकी थिइन् । उनको हातको गति सामान्य थियो । उनी बीचबीचमा पवनसँग कुरा पनि गरिरहेकी थिइन् । रातो साडीको किनार उनको काँधमा मिलेको थियो । गाजलले सजिएका आँखामा कोठाको मधुरो बत्तीको उज्यालो परेको थियो । उनी कुनै ठूलो तयारीमा व्यस्त भएको जस्तो होइन, आफ्नो घरमा आएको परिचित साथीसँग साँझ बिताउन तयार भएको जस्तो देखिन्थिन् ।
पवनको ध्यान कहिलेकाहीँ उनको कुरामा हुन्थ्यो, कहिलेकाहीँ उनको अनुहारमा ।
उसलाई प्रतीक्षाको सुन्दरता केवल उनको अनुहारमा मात्र सीमित छैन भन्ने लाग्यो । उनको बोल्ने तरिका, सहजता, आफ्नो कुरा राख्ने ढङ्ग र हाँसोमा देखिने आत्मीयता पनि त्यत्तिकै आकर्षक थिए । उनीसँग बस्दा पवनलाई आफूले कुनै भूमिका निर्वाह गरिरहनुपरेको थिएन । उसले आफूलाई सामान्य रूपमा प्रस्तुत गर्न सक्थ्यो ।
सायद यही सहजताले उसको मनमा प्रतीक्षाप्रतिको आकर्षणलाई गहिरो बनाइरहेको थियो ।
प्रतीक्षाले गिलास पवनतिर सारिन् ।
‘लिनुहोस् । तर बिस्तारै पिउनुहोला ।’
‘हुन्छ ।’
उनीहरू टेबलनजिकै बसे । पवनले गिलास उठायो । प्रतीक्षाले पनि आफ्नो गिलास उठाइन् ।
‘आजको भेटका नाममा,’ प्रतीक्षाले भनिन् ।
पवन मुस्कुरायो ।
‘आजको रमाइलो कुराकानीका नाममा ।’
गिलास हल्का ठोक्किए । आवाज सानो थियो, तर त्यो क्षण पवनका लागि सम्झनायोग्य बनिरहेको थियो ।
उसले एक घुट्को पियो । पेयको स्वादभन्दा बढी उसको ध्यान प्रतीक्षाको उपस्थितिमा थियो । उनी बोल्दा उसको अनुहारतिर हेर्थिन्, कहिलेकाहीँ मुस्कुराउँथिन् र कुनै कुरा मन परेमा खुलेर हाँस्थिन् ।
पवनलाई मनमनै लाग्यो, कसैसँग बस्दा उसको उपस्थितिले नै वातावरण न्यानो बनाइदिन्छ भने त्यो मान्छे अवश्य विशेष हुन्छ ।
तर उसले यो कुरा मुखले भनेन ।
कुराकानीको गहिराइ
पहिलो गिलासको केही भाग सकिँदासम्म उनीहरूबीचको कुराकानी निकै सहज भइसकेको थियो । सुरुमा सामान्य विषयबाट सुरु भएको संवाद अब जीवनका अनुभव र व्यक्तिगत सोचतिर मोडिएको थियो ।
प्रतीक्षाले पवनलाई सोधिन्, ‘तपाईंलाई कहिलेकाहीँ आफ्नो जीवनबाट भागेर कतै टाढा जान मन लाग्दैन ?’
पवनले गिलास टेबलमा राख्यो ।
‘भागेर त होइन । तर कहिलेकाहीँ सबै काम छोडेर केही दिन शान्त ठाउँमा बस्न मन लाग्छ । न फोन, न कामको चिन्ता, न कसैको अपेक्षा । आफूलाई मन लागेको कुरा मात्रै गर्न पाए हुन्थ्यो भन्ने लाग्छ ।’
‘त्यस्तो ठाउँमा एक्लै जानुहुन्छ कि कसैलाई लिएर ?’
प्रश्न सुनेर पवन केही बेर रोकियो ।
‘परिस्थितिअनुसार होला । कहिलेकाहीँ एक्लै बस्नु पनि राम्रो हुन्छ । कहिलेकाहीँ कुरा बुझ्ने साथी साथमा भए झन् राम्रो ।’
प्रतीक्षाले मुस्कुराउँदै भनिन्, ‘कुरा बुझ्ने साथी भेटिनु चाहिँ सजिलो छैन ।’
‘त्यो त हो । मान्छे धेरै भेटिन्छन्, तर आफूले भनेको कुरा बुझ्ने मान्छे कम भेटिन्छन् ।’
‘कहिलेकाहीँ त हामीले भनेको कुरा बुझ्नेभन्दा पनि हामीलाई सुन्ने मान्छे चाहिन्छ ।’
पवनले उनको कुरा ध्यान दिएर सुन्यो ।
‘ठिक भन्नुभयो । धेरैपटक मानिसलाई सल्लाह चाहिएको हुँदैन । आफ्नो कुरा कसैले ध्यान दिएर सुनिदिए पुग्छ ।’
‘त्यसैले होला, कहिलेकाहीँ अपरिचितसँग आफ्नो कुरा भन्न सजिलो लाग्छ । चिनजानका मान्छेसँग धेरै कुरा लुकाउनुपर्छ ।’
‘तर अपरिचितसँग विश्वास पनि त हुँदैन ।’
‘विश्वास बिस्तारै बन्ने कुरा हो नि ।’
प्रतीक्षाले त्यो कुरा सामान्य रूपमा भनेकी थिइन् । तर पवनले त्यसलाई मनमा राख्यो ।
विश्वास बिस्तारै बन्ने कुरा हो ।
उसलाई लाग्यो, उनीहरूबीच पनि त्यस्तै केही भइरहेको छ । उनीहरू पहिले चिनजानका थिए । त्यसपछि कफी पसलमा भेटेका थिए । आज घरमा बसेर व्यक्तिगत कुरा गरिरहेका थिए । प्रत्येक भेटले उनीहरूलाई एकअर्काबारे केही नयाँ बुझाइरहेको थियो ।
तर बुझ्नु र आफ्नो बनाउनु एउटै कुरा थिएन ।
पवनले आफूलाई सम्झायो कि प्रतीक्षाको कुरा ध्यान दिएर सुन्नु, उनको भावनालाई सम्मान गर्नु र उनको जीवनबारे अनावश्यक अनुमान नगर्नु नै उचित हुन्छ ।
प्रतीक्षाले आफ्नो जीवनका केही अनुभव सुनाइन् । उनले कहिलेकाहीँ जिम्मेवारीको भीडमा आफ्ना इच्छा पछाडि परेको अनुभूति हुने बताइन् । सबैलाई खुसी राख्ने प्रयास गर्दा आफूलाई के चाहिएको छ भन्ने कुरा नै बिर्सिने अवस्था आउने कुरा गरिन् ।
पवनले पनि आफ्ना अनुभव सुनायो ।
‘हामीले अरूलाई खुसी राख्न खोज्दा आफूलाई नै थकाइरहेका हुन्छौँ । तर आफूलाई समय दिन थाल्यो भने फेरि स्वार्थी भएँ कि भन्ने लाग्छ,’ उसले भन्यो ।
प्रतीक्षाले टाउको हल्लाइन् ।
‘हो नि । आफूलाई पनि माया गर्नुपर्छ भन्ने कुरा थाहा हुन्छ । तर व्यवहारमा उतार्न गाह्रो हुन्छ ।’
‘सायद त्यसैले हामीलाई कहिलेकाहीँ यस्ता भेटहरू चाहिन्छन् । जहाँ केही समय कामको कुरा नहोस्, जिम्मेवारीको कुरा नहोस् । सामान्य रूपमा कुरा गर्न पाइयोस् ।’
‘मलाई पनि त्यस्तै लाग्छ,’ प्रतीक्षाले भनिन् ।
त्यो उत्तर सुनेपछि पवनको मनमा अनौठो शान्ति फैलियो । प्रतीक्षाले पनि यो भेटलाई सहज कुराकानीको अवसरका रूपमा लिएकी थिइन् भन्ने उसलाई लाग्यो । उसले त्यसलाई कुनै ठूलो अर्थ दिन चाहेन, तर त्यो सहजता उसलाई मन परेको थियो ।
उनीहरूबीच फेरि हाँसोको लहर चल्यो ।
प्रतीक्षाले पवनको एउटा पुरानो अनुभवबारे सोधिन् । पवनले त्यो घटना सुनाउँदा बीचबीचमा आफ्नै गल्तीहरू पनि स्वीकार गर्यो । प्रतीक्षा हाँस्दै भनिन्, ‘तपाईंले त आफ्नै बेइज्जती आफैँ गरिदिनुभयो ।’
‘सत्य कुरा लुकाएर के गर्नु ?’
‘तर सबै सत्य सबैलाई भन्नुपर्छ भन्ने पनि छैन ।’
‘त्यो त हो । तपाईंले पनि सबै कुरा भन्नुभएको छैन होला ।’
प्रतीक्षाले केही बेर उसलाई हेरिन् ।
‘सबै कुरा भन्न सकिने मान्छे भेटिनु पनि त गाह्रो छ ।’
पवनले उत्तर दिनुअघि एकछिन सोच्यो ।
‘सायद सबै कुरा भन्नुभन्दा पनि नबोलेको कुरा बुझ्न खोज्ने मान्छे राम्रो हुन्छ । तर नबोलेको कुरा बुझ्न खोज्दा आफ्नो अर्थ मात्रै लगाउनु हुँदैन ।’
प्रतीक्षा मुस्कुराइन् ।
‘आज त तपाईंले निकै गहिरा कुरा गर्न थाल्नुभयो ।’
‘तपाईंले नै त्यस्तो वातावरण बनाउनुभयो ।’
‘त्यसो भए दोष पनि मेरै भयो ?’
‘दोष होइन, श्रेय तपाईंलाई ।’
दुवै हाँसे ।
बाहिर रात अझ गहिरिँदै थियो । घरभित्रको बत्ती मधुरो थियो । टेबलमा गिलासहरू थिए । कुराकानीको गति कहिले तीव्र हुन्थ्यो, कहिले शान्त । कहिलेकाहीँ उनीहरू एकअर्कालाई हेरेर मुस्कुराउँथे । कहिलेकाहीँ सामान्य विषयमा यति रमाइलो बहस हुन्थ्यो कि दुवैलाई हाँसो रोक्न गाह्रो पर्थ्यो ।
पवनले महसुस गरिरहेको थियो कि प्रतीक्षासँग समय बिताउँदा उसलाई कुनै अभिनय गर्नुपरेको थिएन । ऊ आफ्नो कुरा भन्न सक्थ्यो, आफ्नो गल्तीमा हाँस्न सक्थ्यो र प्रतीक्षाको कुरा ध्यान दिएर सुन्न सक्थ्यो ।
तर त्यही सहजताभित्र एउटा सानो जोखिम पनि लुकेको थियो ।
मानिसलाई जससँग मनको कुरा भन्न सजिलो लाग्छ, उसैसँग ऊ बिस्तारै भावनात्मक रूपमा नजिकिन सक्छ । त्यो नजिकाइ सधैँ गलत हुँदैन । तर त्यसलाई कसरी सम्हाल्ने भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हुन्छ ।
पवनले यो कुरा बुझेको थियो । त्यसैले प्रतीक्षाप्रतिको आकर्षण बढ्दै गएको महसुस गरे पनि उसले त्यसलाई कुनै माग वा अपेक्षामा बदल्न चाहेन ।
चुरोटको धुवाँ र रातो साडी
केही बेरपछि पवनले गोजीबाट चुरोटको बट्टा निकाल्यो ।
‘तपाईंलाई आपत्ति छैन भने एउटा चुरोट खान्छु,’ उसले भन्यो ।
प्रतीक्षाले सहज रूपमा जवाफ दिइन्, ‘खानुहोस् । तर धुवाँ चाहिँ सिधै मेरो मुखतिर नफाल्नुहोला ।’
पवन हाँस्यो ।
‘त्यति त थाहा छ ।’
उसले चुरोट निकाल्यो र सल्कायो । पहिलो सर्को तानेपछि धुवाँ बिस्तारै बाहिर छोड्यो । कोठाको शान्त वातावरणमा धुवाँ पातलो रेखाजस्तै फैलियो ।
केही क्षणपछि उसले बट्टा प्रतीक्षातिर सार्यो ।
‘तपाईं पनि खानुहुन्छ ?’
प्रतीक्षाले एउटा चुरोट निकालिन् ।
‘कहिलेकाहीँ ।’
उनले चुरोट सल्काइन् र एक सर्को तानिन् । त्यसपछि चुरोट हातमा समात्दै पवनतिर हेरिन् ।
‘तपाईंले मलाई धेरै गम्भीर मान्छे सोच्नुभएको थियो कि क्या हो ?’
‘किन ?’
‘तपाईंको अनुहार हेर्दा त मलाई त्यस्तै लाग्छ ।’
‘म गम्भीर देखिन्छु होला, तर सधैँ गम्भीर हुँदिनँ ।’
‘त्यसो भए आज अलि बढी हाँस्नुभएको छ ।’
‘तपाईंले हँसाउनुभएको हो ।’
प्रतीक्षाले हल्का मुस्कान दिइन् ।
‘तपाईं कुरा मिलाउन जान्नुहुँदो रहेछ ।’
‘कुरा मिलाएको होइन, जे हो त्यही भनेको ।’
पवनले त्यो वाक्य सामान्य रूपमा भनेको थियो । तर उसको मनमा प्रतीक्षाप्रति बढिरहेको आकर्षण भने पहिलेभन्दा स्पष्ट हुँदै थियो ।
उसले प्रतीक्षालाई हेर्यो ।
रातो साडीमा उनी निकै आकर्षक देखिएकी थिइन् । साडीको रङ, उनको अनुहारको उज्यालो र गाजलले सजिएका आँखाले उनको व्यक्तित्वमा एउटा न्यानो आकर्षण थपेका थिए । उनी बोल्दा उनको अनुहारमा आउने भावहरू बदलिन्थे । कुनै कुरा मन परेमा ओठमा मुस्कान आउँथ्यो, रमाइलो लागेमा आँखासमेत हाँस्थे र गम्भीर कुरा गर्दा उनको अनुहारमा शान्त भाव देखिन्थ्यो ।
पवनलाई उनको रूपभन्दा पनि रूपसँगै जोडिएको सहजता बढी मन परिरहेको थियो । उनी आफ्नो सुन्दरतालाई देखाउन खोजिरहेकी थिइनन् । उनी त सामान्य रूपमा कुरा गरिरहेकी थिइन्, कहिले चुरोटको सर्को तान्थिन्, कहिले गिलास उठाउँथिन् र कहिले पवनको कुरा सुनेर हाँस्थिन् ।
तर पवनको मनले उनको प्रत्येक सानो हाउभाउलाई ध्यान दिइरहेको थियो ।
कहिलेकाहीँ प्रतीक्षा आफ्नो कपाल कानपछाडि सार्थिन् । कहिलेकाहीँ गिलास उठाउँदा उनको हातको चुरा हल्का बज्थ्यो । बोल्दै गर्दा उनी पवनको आँखामा हेर्थिन् र फेरि मुस्कुराउँदै अर्कोतिर फर्किन्थिन् । यी सबै सामान्य व्यवहार थिए, तर पवनको ध्यानमा तिनले छुट्टै ठाउँ बनाइरहेका थिए ।
उसलाई प्रतीक्षाको प्रशंसा गर्न मन लागिरहेको थियो । तर कति प्रशंसा गर्दा सहज हुन्छ र कति गर्दा असहज हुन सक्छ भन्ने कुरा पनि उसले सोचिरहेको थियो ।
उसले अन्ततः भन्यो, ‘तपाईंलाई रातो रङ निकै सुहाउँदो रहेछ ।’
प्रतीक्षाले आफ्नो साडीतिर हेरेर मुस्कुराइन् ।
‘धन्यवाद ।’
‘साँच्चै, तपाईं आज निकै आकर्षक देखिनुभएको छ ।’
प्रतीक्षाले एकछिन पवनलाई हेरिन् । उनको अनुहारमा लाज मिसिएको हल्का मुस्कान देखियो ।
‘अब धेरै प्रशंसा गर्नुभयो भने म तपाईंलाई घरबाट निकालिदिन्छु,’ उनले ठट्टा गरिन् ।
पवन जोडले हाँस्यो ।
‘त्यसो भए प्रशंसा यहीँ रोक्छु ।’
‘राम्रो गर्नुभयो ।’
दुवै फेरि हाँसे ।
त्यो हाँसोले केही क्षणअघि पवनको मनमा उठेको सङ्कोचलाई हलुका बनाइदियो । प्रतीक्षाले उनको प्रशंसालाई असहज रूपमा लिएकी थिइनन् । तर पवनले पनि त्यसलाई कुनै विशेष सङ्केत मानेन । कसैको रूपको प्रशंसा गर्नु एउटा कुरा हो, त्यसलाई अर्को अर्थ दिनु अर्कै कुरा ।
चुरोटको धुवाँ बिस्तारै हराउँदै थियो । टेबलमा राखिएका गिलासमा पेय बाँकी थियो । उनीहरूबीच कुनै बाहिरी अवरोध थिएन । तर त्यसको अर्थ उनीहरूका बीचमा कुनै सीमा थिएन भन्ने होइन ।
पवनलाई थाहा थियो, वास्तविक मर्यादा बाहिरको अवरोधले होइन, मानिसले आफैँभित्र बनाएको समझदारीले कायम हुन्छ ।
उसले चुरोटको खरानी राख्ने भाँडोमा चुरोट निभायो ।
‘अर्को पनि खानुहुन्छ ?’ उसले प्रतीक्षालाई सोध्यो ।
‘अहिले पुग्यो,’ प्रतीक्षाले भनिन् ।
‘मलाई पनि अब पुग्यो ।’
प्रतीक्षाले मुस्कुराउँदै भनिन्, ‘त्यसो भए आजको धुवाँ यहीँ रोकौँ ।’
पवन हाँस्यो ।
‘हुन्छ ।’
नजिकिँदै गएको मध्यरात
रात बढ्दै गयो । घडीले दस बजाएको थियो । उनीहरूलाई समय बितेको पत्तै भएन । बीचबीचमा प्रतीक्षाले पानी थप्थिन् । पवनले गिलासमा बाँकी रहेको पेय बिस्तारै सक्थ्यो । उनीहरूबीचका कुराकानी कहिले हाँसोमा बदलिन्थे, कहिले जीवनका गम्भीर अनुभवतिर मोडिन्थे ।
प्रतीक्षाले बाल्यकालको एउटा सम्झना सुनाइन् । सानो हुँदा आफूले कुनै कुरामा जिद्दी गरेको र पछि त्यसै कुरामा हाँसो उठेको घटना थियो त्यो । उनले सुनाउने शैली यति जीवन्त थियो कि पवनले आफू पनि त्यही दृश्यमा उपस्थित भएको जस्तो महसुस गर्यो ।
‘तपाईंलाई त कथा सुनाउन आउँदो रहेछ,’ पवनले भन्यो ।
‘मलाई होइन, मेरो जीवनमै घटना धेरै छन् ।’
‘त्यसो भए अझै धेरै कथा बाँकी रहेछन् ।’
‘सबै कथा एकै रातमा सुनाउन सकिन्छ र ?’
‘सकिँदैन । त्यसका लागि फेरि भेट्नुपर्छ ।’
प्रतीक्षा केही क्षण चुप लागिन् । त्यसपछि मुस्कुराउँदै भनिन्, ‘तपाईंलाई फेरि भेट्ने बहाना चाहिएको हो कि क्या हो ?’
पवन एकछिन रोकियो ।
उसको मनले तुरुन्तै भन्यो—हो, चाहिएको छ ।
तर उसले बाहिरबाट मुस्कुराउँदै भन्यो, ‘तपाईंका कथा अधुरा छन् नि ।’
‘त्यसो भए कथा पूरा गर्न अर्को दिन आउनुहोला ।’
प्रतीक्षाले सामान्य रूपमा भनेकी थिइन् । तर पवनका लागि त्यो वाक्य फेरि एउटा सानो खुसी बनेर आयो ।
उसलाई प्रतीक्षासँग फेरि भेट्ने आशा जाग्यो । तर उसले त्यो आशालाई निश्चित वाचा ठानेन । मान्छेले कहिलेकाहीँ रमाइलो कुराकानीमा सहज रूपमा केही भन्छ । त्यसलाई भविष्यको सुनिश्चित निर्णय मान्नु उचित हुँदैन ।
त्यसपछि कुराकानी परिवारतिर मोडियो । उनीहरूले घरमा हुने साना असमझदारी, समयको व्यवस्थापन र परिवारसँग समय बिताउने विषयमा कुरा गरे । कहिलेकाहीँ उनीहरू सहमत हुन्थे, कहिलेकाहीँ फरक विचार राख्थे ।
प्रतीक्षाले भनिन्, ‘घरपरिवारसँग बस्दा हामी धेरै कुरा बोल्दैनौँ । किनभने सबैलाई हाम्रो बानी थाहा हुन्छ । तर बाहिरका मान्छेसँग कुरा गर्दा कहिलेकाहीँ नयाँ दृष्टिकोण पाइन्छ ।’
पवनले भन्यो, ‘त्यो सही हो । तर बाहिरका मान्छेसँग खुलेर कुरा गर्दा पनि आफ्नो परिवारको विश्वास र सीमालाई बिर्सनु हुँदैन ।’
प्रतीक्षाले उसको अनुहारतिर हेरिन् ।
‘तपाईंलाई यो कुराको धेरै ख्याल लाग्छ ?’
‘लाग्छ नि । सम्बन्ध विश्वासले टिक्छ । विश्वास टुटेपछि त्यसलाई जोड्न निकै गाह्रो हुन्छ ।’
‘त्यो त हो,’ प्रतीक्षाले भनिन्, ‘कहिलेकाहीँ मान्छेले आफ्नो मनको कुरा मात्रै हेर्छ । त्यसको असर अरूलाई कस्तो पर्छ भन्ने सोच्दैन ।’
पवनले टाउको हल्लायो ।
‘मनको कुरा महत्त्वपूर्ण छ । तर मनमा उठेको हरेक चाहना पूरा गर्नैपर्छ भन्ने छैन । केही चाहनालाई बुझेर, स्वीकार गरेर पनि त्यहीँ राख्न सकिन्छ ।’
प्रतीक्षा केही बेर शान्त भइन् ।
त्यसपछि उनले भनिन्, ‘तपाईंले आज धेरै गम्भीर कुरा गर्नुभयो ।’
पवन मुस्कुरायो ।
‘सायद रात पनि गम्भीर हुँदै गयो ।’
‘रात गम्भीर हुन्छ कि मान्छेको मन ?’
‘दुवै होला ।’
प्रतीक्षा हाँसिन् ।
त्यो हाँसोले फेरि कोठाको वातावरण हलुका बनायो ।
घडीले एघार बजाउन लागेको थियो । उनीहरू अझै कुरा गरिरहेका थिए । पवनलाई घर फर्कने समय सम्झनुपर्ने थियो, तर कुराकानीको आत्मीयताले उसलाई उठ्न कठिन भइरहेको थियो । प्रतीक्षा पनि बारम्बार घडी हेरिरहेकी थिइनन् । दुवैलाई समय बितिरहेको थाहा थियो, तर उनीहरूबीचको संवाद टुंग्याउन मन लागिरहेको थिएन ।
पवनले एकपटक घडी हेर्यो ।
‘अब त धेरै रात भएछ ।’
‘हो त,’ प्रतीक्षाले भनिन्, ‘कुरा गर्दै गर्दा समय बितेको थाहै भएन ।’
‘मलाई त भर्खर आएको जस्तो लागिरहेको छ ।’
‘मलाई पनि ।’
त्यसपछि केही बेर दुवै चुप लागे ।
त्यो मौनतामा धेरै कुरा थिए । अघिल्लो भेटको सम्झना थियो, आजको साँझको आत्मीयता थियो र फेरि भेट्ने सम्भावनाको हल्का आशा पनि थियो । तर कुनै कुरालाई शब्दमा बदल्ने हतार दुवैमा थिएन ।
पवनले प्रतीक्षाको अनुहारतिर हेर्यो । रातो साडीमा उनको रूप अझै न्यानो देखिन्थ्यो । मधुरो बत्तीमा उनका आँखामा चमक थियो । उनी मुस्कुराइरहेकी थिइन्, तर त्यो मुस्कानमा कुनै रहस्य थियो कि थिएन भन्ने कुरा पवनले बुझ्न सकेन ।
उसले मनमनै सोच्यो, ‘यो साँझलाई यत्तिकै सम्झनामा राख्न पाए पनि पुग्छ ।’
तर समयले त्यस साँझलाई अर्कै मोडमा पुर्याउन लागेको थियो ।
बाह्र बजेको आवाज
घडीको सुईले बाह्र बजाउन लागिसकेको थियो ।
पवन र प्रतीक्षा अझै टेबलनजिकै बसेका थिए । उनीहरूको कुराकानी अब केही सुस्त भएको थियो । दिनभरिका काम, रातको शान्त वातावरण र लगातार बोलिरहँदाको थकानले दुवैलाई अलि शान्त बनाएको थियो ।
बाहिर अचानक हावाको गति बढ्यो ।
झ्यालको पर्दा हल्का हल्लियो । टाढाबाट बादल गर्जिएको आवाज सुनियो । पवनले झ्यालतिर हेर्यो ।
‘पानी पर्ला जस्तो छ,’ उसले भन्यो ।
प्रतीक्षाले पनि आकाशतिर हेर्ने प्रयास गरिन् ।
‘सायद । आज दिउँसोदेखि नै मौसम त्यति राम्रो थिएन ।’
त्यति नै बेला आकाशमा ठूलो गर्जन भयो ।
गड्याङगुडुङ ।
त्यसपछि नजिकै कतै चट्याङ परेको जस्तो ठूलो आवाज आयो ।
पवन झसङ्ग भयो ।
उसको शरीर एकाएक तन्कियो । उसले डराएर आँखा खोल्यो ।
‘के भयो ?’
उसको कानमा आएको आवाज प्रतीक्षाको थिएन ।
त्यो आवाज आफ्नै घरको थियो ।
पवन केही क्षण अलमलमा पर्यो । उसले वरपर हेर्यो । न रातो साडीमा प्रतीक्षा थिइन्, न टेबलमा गिलास थिए, न चुरोटको धुवाँ । उसले देखेको कोठा त आफ्नै सुत्ने कोठा थियो ।
उसको छेउमा श्रीमती सुतिरहेकी थिइन् ।
उनले पवनको अनुहार हेर्दै सोधिन्, ‘के भयो ? किन झस्किनुभयो ? नराम्रो सपना देख्नुभयो कि क्या हो ?’
पवनले केही बेर जवाफ दिन सकेन ।
उसको शरीर पसिनाले भिजेको थियो । मुटु तीव्र गतिमा धड्किरहेको थियो । उसले गहिरो सास फेर्यो । आफ्नो वरपरको वातावरण बुझ्न खोज्यो । झ्यालबाट बिहानको हल्का उज्यालो भित्र आइरहेको थियो ।
उसले घडी हेर्यो ।
बिहानको छ बजिसकेको रहेछ ।
पवन छक्क पर्यो ।
उसलाई केही क्षणअघिसम्म आफू प्रतीक्षाको घरमा बसेर कुरा गरिरहेको जस्तो लागिरहेको थियो । उसले गिलास उठाएको, चुरोट सल्काएको, प्रतीक्षाको हाँसो सुनेको र रातो साडीमा सजिएकी उनलाई हेरिरहेको सबै कुरा स्पष्ट सम्झिरहेको थियो ।
तर त्यो सबै सपना थियो ।
उसले निधारको पसिना हातले पुछ्यो ।
श्रीमतीले फेरि सोधिन्, ‘के सपना देख्नुभएको थियो ?’
पवन केही क्षण मौन रह्यो । उसको मनमा सपनाका दृश्यहरू अझै ताजा थिए । उसले प्रतीक्षाको घरमा बिताएको त्यो काल्पनिक साँझलाई सम्झियो । सपना यति जीवन्त थियो कि वास्तविकता र कल्पनाबीचको भिन्नता बुझ्न उसलाई केही समय लागिरहेको थियो ।
‘डाँडाबाट खसेको सपना देखेँ,’ उसले अन्ततः भन्यो ।
श्रीमतीले सामान्य रूपमा भनिन्, ‘त्यसैले त यति झस्किनुभयो होला । पानी पिउनुहोस्, अनि उठ्नुहोस् । बिहान भइसक्यो ।’
पवनले पानी पियो ।
उसको मन भने अझै सपनाभित्रै अल्झिरहेको थियो ।
उसले आफूलाई प्रश्न गर्यो—यति लामो सपना किन देखेँ ? प्रतीक्षाको घरमा गएको दृश्य यति स्पष्ट कसरी भयो ? उनको अनुहार, हाँसो र आवाज सबै यति जीवन्त किन लागे ?
सायद पछिल्ला दिनहरूमा प्रतीक्षाबारे धेरै सोचेकाले होला । दिनभरि मनमा घुमेका कुरा निद्रामा पनि दृश्य बनेर आएका थिए । दोस्रो भेटपछि पलाएको उत्सुकता, फेरि भेट्ने चाहना र सम्भावित भेटबारे मनमा उठेका प्रश्नहरूले सपनाको रूप लिएका थिए ।
उसले मनमनै भन्यो, ‘मनले दिनभरि जे सोचिरहन्छ, कहिलेकाहीँ राति त्यही कथा बनाएर देखाउँदो रहेछ ।’
तर सपना सम्झँदा उसलाई एउटा कुरा अझै अनौठो लागिरहेको थियो । सपनामा उसले प्रतीक्षासँग बिताएको समय निकै वास्तविक महसुस गरेको थियो । उनीहरूको हाँसो, संवाद र नजिक बसेर कुरा गरेको दृश्य सबै यति स्पष्ट थिए कि केही क्षणअघि मात्रै ती घटना घटेका हुन् जस्तो लागिरहेको थियो ।
उसले श्रीमतीतिर हेर्यो ।
उनी आफ्नो नियमित बिहानको काममा लाग्ने तयारी गर्दै थिइन् । घरको जीवन फेरि सामान्य गतिमा फर्किरहेको थियो । बाहिर बिहानको उज्यालो फैलिँदै थियो । कतै चराहरू कराइरहेका थिए । सहर बिस्तारै जाग्दै थियो ।
पवन ओछ्यानबाट उठ्यो ।
उसले नित्यकर्म गर्यो, मुख धोयो र आफ्नो नियमित कामको तयारी गर्न थाल्यो । दिन सुरु भइसकेको थियो । कामहरू पर्खिरहेका थिए । परिवारका जिम्मेवारीहरू यथावत् थिए ।
तर मनको एउटा कुनामा भने त्यो सपनाको छाया बाँकी थियो ।
सपनाले छोडेको प्रश्न
बिहानको काममा लागेपछि पवनले आफूलाई सामान्य बनाउने प्रयास गर्यो । उसले घरका कुरा गर्यो, आफ्नो कामको तयारी गर्यो र दिनचर्याअनुसार अघि बढ्यो । तर बीचबीचमा सपनाका दृश्यहरू सम्झनामा आइरहे ।
उसलाई प्रतीक्षासँगको वास्तविक दोस्रो भेट पनि याद आयो । लखन पार्कछेउको कफी पसल, उनीहरूको हाँसो, सामान्य कुराकानी र छुट्टिने बेलामा भएको संवाद । त्यस भेटपछि उसले प्रतीक्षाबारे कति धेरै सोचेको थियो भन्ने कुरा अब अझ स्पष्ट भएको थियो ।
सायद सपनाले उसलाई आफ्नै मनको अवस्था देखाएको थियो ।
उसले प्रतीक्षालाई फेरि भेट्न चाहेको थियो । उनको कुरा सुन्न मन लाग्थ्यो । उनीसँग बस्दा समय बितेको पत्तै नहुने अनुभव उसलाई फेरि चाहिएको थियो । तर त्यसको अर्थ उसले आफ्नो जीवनका अरू सम्बन्धहरू बिर्सनुपर्छ भन्ने थिएन ।
पवनले आफूलाई सम्झायो—आकर्षण हुनु स्वाभाविक हो । कसैको व्यक्तित्व मन पर्न सक्छ । कसैको बोली, हाँसो वा व्यवहारले मनमा विशेष ठाउँ बनाउन सक्छ । तर भावनालाई कसरी व्यवहारमा उतार्ने भन्ने निर्णय मानिसकै हातमा हुन्छ ।
उसले प्रतीक्षालाई दोष दिनुपर्ने कुनै कारण थिएन । उनले पवनलाई घरमा बोलाएको दृश्य त सपनामै थियो । वास्तविक जीवनमा उनले त्यस्तो निमन्त्रणा दिएकी थिइनन् । पवनको मनमा पलाएका कल्पनाहरूलाई प्रतीक्षाको वास्तविक इच्छा ठान्नु उचित हुँदैनथ्यो ।
यो कुरा बुझ्दा उसलाई केही राहत मिल्यो ।
उसले प्रतीक्षाप्रतिको आत्मीयतालाई सम्मान गर्न चाहन्थ्यो । तर त्यो आत्मीयताले कसैको विश्वासमा चोट पुर्याउनु हुँदैन भन्ने पनि उसले बुझेको थियो । सम्बन्धहरू केवल भावनाले मात्र टिक्दैनन् । ती विश्वास, स्पष्टता र मर्यादाले पनि टिक्छन् ।
त्यस दिन पवनले आफ्नो नियमित काम सुरु गर्यो । बाहिरबाट हेर्दा त्यो बिहान अरू बिहानजस्तै थियो । तर उसको मनमा एउटा नयाँ प्रश्न जन्मिएको थियो ।
के प्रतीक्षालाई फेरि भेट्ने चाहना केवल आत्मीय मित्रताको चाहना थियो, कि उसको मनले त्यसमा अरू कुनै भावना पनि मिसाउन थालेको थियो ?
उसले तुरुन्तै उत्तर खोजेन ।
केही प्रश्नको उत्तर समयले दिन्छ । केही प्रश्नको उत्तर मानिसले आफ्नै व्यवहारबाट पाउँछ । र केही प्रश्नलाई प्रश्नकै रूपमा स्वीकार गर्नु पनि परिपक्वता हो ।
पवनले मोबाइल उठायो । प्रतीक्षाको नाम स्क्रिनमा देखियो । उसले केही बेर हेर्यो, तर फोन गरेन । अघिल्लो भेटपछि उसले फेरि भेट्ने चाहना राखेको थियो । त्यो चाहना अझै थियो । तर अब उसले भेटको अर्थबारे अलि बढी सोच्न थालेको थियो ।
ऊ प्रतीक्षासँग कुरा गर्न चाहन्थ्यो, तर कुनै अपेक्षाको बोझ राखेर होइन । उनीहरूबीचको मित्रता सहज रहोस् भन्ने चाहन्थ्यो । प्रतीक्षाले आफूलाई विश्वास गरेकी छन् भने त्यो विश्वास सुरक्षित रहोस् भन्ने चाहन्थ्यो ।
उसले मोबाइल राख्यो ।
झ्यालबाहिर बिहानको घाम फैलिँदै थियो । नयाँ दिन सुरु भइसकेको थियो ।
तर पवनको मनमा अघिल्लो रातको सपना अझै कतै बाँकी थियो—रातो साडीमा मुस्कुराइरहेकी प्रतीक्षा, टेबलमा राखिएका गिलास, चुरोटको धुवाँ र मध्यरातसम्म लम्बिएको कुराकानी ।
त्यो भेट वास्तविक थिएन । तर त्यसले पवनको मनमा उठेका भावनाहरूलाई भने वास्तविक रूपमा देखाइदिएको थियो ।
उसले गहिरो सास फेर्यो र आफ्नो कामतिर लाग्यो ।
जीवनमा सबै कुरा मनले चाहेअनुसार हुँदैन । कहिलेकाहीँ भेट्ने चाहना हुन्छ, तर समय मिल्दैन । कहिलेकाहीँ नजिकिन मन लाग्छ, तर जिम्मेवारीले सीमा सम्झाउँछ । कहिलेकाहीँ कसैको मुस्कानले मनमा उज्यालो ल्याउँछ, तर त्यस उज्यालोलाई कसरी जोगाउने भन्ने निर्णय सोचेर गर्नुपर्छ ।
पवनका लागि प्रतीक्षा अहिले त्यस्तै एउटा नाम बनेकी थिइन्—जसलाई सम्झँदा मनमा हल्का रोमाञ्च जाग्थ्यो, जससँग कुरा गर्न पाउँदा समय छिटो बित्थ्यो र जसको हाँसो मनमा लामो समयसम्म रहन्थ्यो ।
तर उनीहरूको कथा अझै टुंगिएको थिएन ।
सायद अर्को भेट हुनेछ । सायद फेरि कफीको कपसँगै सामान्य कुराकानी हुनेछ । सायद उनीहरू एकअर्काका कुरा सुन्दै हाँस्नेछन् । अथवा समयले उनीहरूलाई आफ्नाआफ्नै व्यस्ततामा फर्काइदिनेछ ।
पवनलाई यीमध्ये कुनै पनि सम्भावनाको निश्चित उत्तर थाहा थिएन ।
उसलाई यत्ति थाहा थियो—मनमा उठेको भावनालाई बुझ्न समय चाहिन्छ, र कुनै सम्बन्धको सुन्दरता त्यसलाई हतारमा नाम दिनुभन्दा त्यसको मर्यादा बुझेर अघि बढ्नुमा पनि हुन्छ ।
त्यसैले उसले त्यो बिहान सपनालाई सपनाकै रूपमा छोडिदियो ।
तर प्रतीक्षाको मुस्कान भने उसको स्मृतिमा अझै ताजा थियो ।
कहिलेकाहीँ मानिसलाई रातभरि निदाउन नदिने कुरा कुनै घटना होइन, आफूले मनमनै बनाएको सम्भावना हुन्छ । पवनको हकमा पनि त्यही भएको थियो । वास्तविक भेटको सम्झनाले सुरु भएको उसको उत्सुकता सपनामा एउटा लामो साँझ बनेर फैलिएको थियो ।
बिहान भएपछि सपना हरायो, तर प्रश्न बाँकी रह्यो ।
प्रतीक्षासँगको अर्को भेटले पवनको मनलाई अझ स्पष्ट बनाउनेछ, कि उसलाई आफ्नै भावनाको अर्को नयाँ मोडमा पुर्याउनेछ ?
त्यसको उत्तर भने अझै भविष्यकै गर्भमा थियो ।
